verzinsten

Verzinnen is een Nederlands werkwoord dat betekent: bedenken of uitvinden wat nog niet bestaat, meestal in de zin van verhalen, verklaringen, excuses, plannen of theorieën. Het geeft aan dat iets in de verbeelding is ontstaan en bedoeld is als feitelijke voorstelling, of als een foutloze of opzettelijke verdichting.

De belangrijkste grammaticale vormen in standaardtaal zijn onder meer verzinnen in de tegenwoordige tijd (ik verzin, jij verzint, hij verzint, wij verzinnen, jullie verzinnen, zij verzinnen) en de verleden tijd (ik verzon, jij verzon, hij verzon; wij verzonnen, jullie verzonnen, zij verzonnen). Het voltooid deelwoord is verzonnen. De vorm verzinsten wordt in moderne standaardtaal zelden gebruikt en komt vooral voor in oudere teksten of dialecten; in hedendaags Nederlands verwijst men meestal naar verzonnen of naar een zin met verzonnen als voltooid deelwoord.

Etymologisch komt verzinnen voort uit ver- plus zin, waarbij zin verwijst naar denken of vinding. De constructie duidt op het in gedachten brengen van iets nieuws of fictiefs, eerder dan op het ontdekken van feitelijke informatie. In het Nederlands wordt verzinnen vaak gebruikt met objecten zoals verhalen, excuses, theorieën en alibis; synoniemen zijn onder meer uitvinden, bedenken en fictief maken, terwijl verzonnen vooral als bijvoeglijk naamwoord optreedt als “verzonnen verhaal” of “verzonnen verklaring.”

Zie ook: verzinnen (veelal synoniem begrip), verzonnen, fictief. Verzinsten kan in historische of regionale teksten voorkomen als vorm van de verleden tijd, maar in moderne standaardtaal is verzonnen of verzon de gebruikelijke uitdrukking.