stallingsgevaar

Stallinggevaar is een term die het risico aanduidt dat een systeem tijdelijk zijn werking verliest doordat stalling optreedt. Het begrip wordt vooral gebruikt in de luchtvaart en bij motorvoertuigen, maar kan ook in andere machinale systemen voorkomen. Het doel is om oorzaken te begrijpen en maatregelen te nemen om schade, verlies van controle of gevaarlijke situaties te voorkomen.

In de luchtvaart treedt een stall op wanneer een vleugel een kritieke invalshoek bereikt, waardoor de luchtstroom loslaat en lift sterk afneemt. Dit kan voorkomen bij elk gewicht of elke hoogte, en onder verschillende bank- en turbulente omstandigheden. Symptomen zijn onder meer verlies van lift, buffet, een neus omhoog houdende houding en mogelijk afname van motorvermogen of controle. De recovery bestaat uit het neus naar beneden brengen, de snelheid verhogen door het toepassen van extra vermogen, de vleugels weer in niveau brengen en stabiliseren voordat opnieuw wordt opgetrokken. Goede training en stall-voorbereiding verminderen het risico.

Bij verbrandingsmotoren kan een stall optreden wanneer de motor geen goed mengsel van brandstof en lucht krijgt, onvoldoende ontsteking levert of wanneer de belasting te hoog is voor het huidige toerental. Symptomen zijn onderbrekingen in lopen of uitslaan bij stationair toerental en plotseling verlies van vermogen bij acceleratie. Oorzaken omvatten brandstof- of luchtafvoerproblemen, een verstopte luchtfilter, elektrische defecten of een verkeerde afstelling van de ontsteking. Herstarten en het controleren van brandstof-, luchttoevoer en ontsteking zijn vaak nodig.

Preventie en veiligheid hangen samen met regelmatige training, duidelijke procedures voor stalls tijdens training en operatie, en adequaat onderhoud van systemen en sensoren om tijdig afwijkingen te detecteren en te corrigeren.