plasmaafgeleide

Plasmaafgeleide is een medicijn dat wordt vervaardigd uit menselijk bloedplasma door fractionering en zuivering. Deze producten worden geproduceerd nadat plasma is verzameld bij donoren, gescreend op infectieziekten en andere gezondheidsproblemen. Door pooling van plasma uit meerdere donoren kunnen verschillende plasmaafgeleiden ontstaan.

Het productieproces omvat de extractie van specifieke bestanddelen uit plasma, gevolgd door zuivering en virale inactivering of verwijdering. Veelgebruikte stappen zijn fractiesubstantie (fractionering), chromatografie en virale inactivatie zoals solvent-detergent, pasteurisatie of nanofiltratie. Het doel is om een hoog zuiverheids- en veiligheidsprofiel te bereiken terwijl de werking van het product behouden blijft. Na deze bewerkingen worden de producten geformuleerd en geschikt gemaakt voor klinisch gebruik.

Voorbeelden van plasmaafgeleiden zijn immunoglobulinen (IVIG), stollingsfactoren zoals VIII en IX, albumine en geconcentreerde stollingsfactoren. Ook andere factoren of afgeleiden kunnen worden geproduceerd voor specifieke aandoeningen. De toepassingen zijn uiteenlopend: immunoglobulinen bij immunodeficiënties en bepaalde auto-immuunziekten, stollingsfactoren bij erfelijke bloedingsaandoeningen, en albumine voor volume expansie bij uitdroging of lever- en nierziekten.

Veiligheid en toezicht staan centraal bij plasmaafgeleiden. Donorveiligheid, screening op aandoeningen en strikte productiecontrole verminderen het risico op overdracht van infecties. Moderne processen verminderen ook het risico op bijwerkingen zoals allergische reacties of trombotische complicaties. In veel regio’s vallen plasmaafgeleide geneesmiddelen onder strikte regulering en voortdurende farmacovigilantie.