orchideeën

Orchideeën (Orchidaceae) vormen een van de grootste en meest diverse families van bloeiende planten. De groep telt duizenden beschreven soorten en omvat een grote variëteit aan vormen en groeipatronen. Orchideeën komen wereldwijd voor, maar vooral in tropische en subtropische regio’s. Veel soorten zijn epifyten die op bomen of andere planten leven; andere zijn terrestrisch of lithofytisch.

Kenmerken: orchid bloemen hebben vaak een lip (labellum) en een kolom waarin stuifmeelkorrels en stamper samenkomen. De bloemen zijn doorgaans zygomorf (onevenwichtig symmetrisch) en vaak sterk gespecialiseerd voor bestuiving. Zaden zijn uitzonderlijk klein en bevatten nauwelijks endosperm; bij kieming is meestal mycorrhizaal verband met schimmels nodig.

Ecologie en habitat: veel soorten zijn epifyten en hechten zich aan bomen met luchtwortels. Anderen groeien op de bodem of op rotsen. De grootste biodiversiteit ligt in tropische regenwouden. Bestuiving gebeurt meestal door insecten, maar soms door vogels of door de wind. Mycorrhiza speelt een cruciale rol in de kieming en vroege groei.

Cultivatie en gebruik: orchideeën zijn populaire kamer- en snijplanten. Ze vereisen doorgaans veel licht, hoge luchtvochtigheid en een doorlatend substraat, zoals schors, kokosvezel of mos, met een geschikte drainage. Temperaturen en watergift variëren per soort; commerciële rassen zoals Phalaenopsis, Cattleya, Dendrobium en Vanda worden veel geteeld.

Conservering en handel: veel soorten staan onder druk door habitatverlies en overcollectie. Handel is gereguleerd door CITES en nationale wetten. Kweek in cultuur kan druk verminderen en draagt bij aan behoud, terwijl het beschermen van natuurlijke habitats essentieel blijft.