nefrotische

Nefrotisch syndroom is een klinisch-fysiopathologische toestand die wordt gekenmerkt door ernstige proteïnurie, hypoalbuminemie, edema en hyperlipidemie. Het ontstaat door beschadiging van de glomerulaire filtratiebarrière, waardoor eiwitten en met name albumine uit het bloed in de urine terechtkomen. Het syndroom kan als primaire nierziekte voorkomen of als gevolg van systemische aandoeningen.

Klinische kenmerken zijn edema, met name rond de ogen in de ochtend en later perifere zwelling in armen, benen en buik. Ontstaan van buik- en beenvocht kan leiden tot ascites en kortademigheid bij grotere ophoping. Laboratoriumonderzoek toont vaak proteïnurie (>3,5 g/24 uur bij volwassenen), hypoalbuminemie (<30 g/L) en hyperlipidemie (verhoogde LDL-cholesterol en triglyceriden).

Oorzaken zijn onderverdeeld in primaire en secundaire aandoeningen. Primaire nefrotische syndromen omvatten minimal change disease, focal segmental glomerulosclerose en membranous nephropathie. Secundaire oorzaken zijn diabetes mellitus, amyloïdose, systemische lupus erythematosus, infecties (bijv. HIV, hepatitis B), en geneesmiddelen (zoals NSAIDs of bepaalde antibiotica).

Diagnostiek omvat urineonderzoek met zware proteïnurie, 24-uurs urineverzameling om de hoeveelheid proteïne te bepalen, bloedonderzoek voor albumine en lipiden, en vaak nierbiopsie om de onderliggende oorzaak vast te stellen en prognose te helpen bepalen.

Behandeling richt zich op de onderliggende oorzaak en op symptoommanagement. Diuretica helpen bij edema, ACE-remmers of ARB’s verminderen proteïnurie en beschermen de nierfunctie, en statines kunnen hyperlipidemie behandelen. Nierdiëet en voldoende eiwit- en calorie-inname zijn belangrijk; immunosuppressieve therapie kan afhankelijk van de oorzaak nodig zijn (bijv. corticosteroïden bij minimal change disease). Vaccinaties en infectiepreventie zijn aanbevolen, gezien het verhoogde infectierisico. Prognose varieert sterk en hangt af van de oorzaak en respons op therapie.