nabijheidsschakelaars

Nabijheidsschakelaars zijn niet-contactele schakelaars die de aanwezigheid van een nabijgelegen object detecteren zonder fysiek contact. Ze veranderen hun uitgangssignaal wanneer een doelobject binnen het sensbereik komt en blijven normaal gesproken in de rusttoestand buiten bereik. Door het ontbreken van mechanische slijtage zijn ze vaak robuust en geschikt voor continue werking in industriële omgevingen.

De werking berust op verschillende principes. Inductieve nabijheidsschakelaars detecteren metalen objecten via een veranderende inductie in een spoel. Capacitatieve schakelaars reageren op verschijnselen in dielektriciteit en kunnen zowel metalen als niet-metalen zoals kunststof en vloeistoffen waarnemen. Magnetische sensoren, vaak gebruikmakend van hall-effect of reed-contacts, reageren op sterke magnetische velden of magnetische verzamelingen. Daarnaast bestaan er optische (fotische) nabijheidsschakelaars die via lichtdiffusie of reflectie een nabijheidsverandering registreren; ultrasone varianten leveren afstandsmeting. De meeste schakelaars leveren een NO- of NC-uitgang en kunnen sowohl mechanisch als solid-state schakelen.

Toepassingen bevinden zich in automatisering en productietechnologie, zoals positie- en presence-detectie op conveyor-systemen, robots, grijpers en veiligheidscircuits. Ze besparen slijtage en bieden snelle respons en compacte vormfactor, terwijl ze bestand zijn tegen stof, olie en schokken. Nadelen zijn afhankelijkheid van het doelmateriaal en omgeving: metaal kan inductieve sensoren beïnvloeden; capaciteitieve sensoren kunnen gevoelig zijn voor temperatuurschommelingen en decoupling vereisen.

Bij selectie spelen factoren een rol zoals sensing range, materiaal van het doel, omgeving en IP-rating, voeding en uitgangstype (NO/NC, PNP/NPN). Voor veiligheidstoepassingen kunnen normen als IEC/EN 60947-5-2 en gerelateerde veiligheidsrichtlijnen van toepassing zijn.