leverproblemen

Leverproblemen zijn aandoeningen die de leverfunctie of de leverstructuur aantasten. De lever is een essentieel orgaan voor stofwisseling, ontgifting, galproductie en eiwitsynthese. Leverziekten kunnen acuut optreden of chronisch verlopen en variëren van mild tot levensbedreigend.

Oorzaken en typen: Veelvoorkomende oorzaken zijn virale hepatitis (A, B, C), alcoholische leverziekte en niet-alcoholische leververvetting (NAFLD/NASH). Andere oorzaken zijn auto-immuun hepatitis, geneesmiddel- of toxische leverschade, en erfelijke aandoeningen zoals hemochromatose of Wilsonziekte. Leversziekten kunnen leiden tot littekenvorming en cirrose.

Symptomen: Symptomen variëren en kunnen afwezig zijn in vroege fasen. Bij voortschrijding is vermoeidheid, pijn rechtsboven in de buik en verlies van eetlust mogelijk. Jaundice, donkere urine, lichte ontlasting, jeuk en vochtophoping in benen of buik (oedeem en ascites) kunnen volgen. Gevorderd leverfalen kan verwardheid en encefalopathie veroorzaken.

Diagnostiek: Diagnose gebeurt met bloedonderzoek (ALT/AST, ALP, bilirubine, albumine, INR), beeldvorming (echografie, CT, MRI) en soms leverbiopsie. Elastografie kan leverstijfheid meten. Onderzoeken richten zich op de oorzaak en de mate van leverbeschadiging en op complicaties.

Behandeling: Behandeling is afhankelijk van de oorzaak en ernst. Mogelijkheden zijn antivirale therapie voor hepatitis B of C, alcoholstops, gewichtsverlies bij NAFLD, immunosuppressie bij auto-immuun hepatitis en behandeling van galwegziekten. In ernstige gevallen kan levertransplantatie nodig zijn.

Preventie en prognose: Preventie omvat vaccinatie tegen hepatitis A en B, gezonde leefstijl en vermijden van toxische stoffen. De prognose hangt af van de oorzaak en de leverbeschadiging; vroegtijdige diagnose verbetert de uitkomst. Bij gevorderde leverziekte zijn complicaties en overlijden mogelijk.