kleurenblinde

Kleurenblindheid, of kleurenzichtstoornis, is een aandoening waarbij het onderscheiden van bepaalde kleuren moeilijk of onmogelijk is. In de meeste gevallen gaat het om een gedeeltelijke kleurenzichtstoornis waarbij niet alle kleuren verloren gaan; volledig kleurenblind zijn is zeldzaam.

De belangrijkste typen zijn onderverdeeld in rood-groene deficientie (protanopie en deuteranopie, plus protanomie en deuteranomie) en blauw-geel deficientie (tritanopie en tritanomie). Een minderheid heeft achromatopsie of cone-monochromie, waardoor vrijwel geen kleurverschil wordt waargenomen.

Oorzaken: de meeste vormen zijn erfelijk en X-gebonden recessief, vooral rood-groene deficiency, waardoor vaker bij mannen voorkomt. Aangeboren kleurenzichtstoornissen kunnen ook voorkomen zonder familiegeschiedenis. Verworven kleurblindheid kan zich ontwikkelen door ziekten, oogletsel of bepaalde medicijnen.

Diagnose gebeurt met oogonderzoek en kleurtesten zoals de Ishihara-plates, de anomaloscope en de Farnsworth-D-15 test. Artsen beoordelen ook visus en algemeen oogheelkundig functioneren.

Invloed op het dagelijks leven varieert afhankelijk van het soort en de ernst. Sommige kleurenmarkeringen, verkeerslichten of productetiketten kunnen moeilijk te onderscheiden zijn. Beroepen met vereisten voor kleuronderscheid kunnen extra screening of aanpassingen vragen.

Behandeling bestaat niet uit een geneesmiddel; veel mensen leren substituten of compensaties, zoals duidelijke labels, patronen of hoogcontrasterende ontwerpen. Kleurcorrigerende lenzen of brillen bestaan, maar effecten variëren. Digitale hulpmiddelen en apps kunnen helpen bij kleuranalyse.