kleuranalyse

Kleuranalyse is een systematische benadering om kleuren en kleurverschijningsprocessen te beoordelen en te kwantificeren in objecten, afbeeldingen of materialen. Het kan objectief plaatsvinden met instrumenten zoals spectrofotometers, maar ook subjectief via waarneming. Bij objectieve kleuranalyse worden kleuren uitgedrukt in gestandaardiseerde kleurruimten zoals CIE Lab of XYZ, vaak onder een gedefinieerde belichting.

De analyse omvat doorgaans het verzamelen van steekproeven, het meten van reflectie of absorptie en het berekenen van kleurnotaties. Belangrijke elementen zijn calibratie, de gekozen belichtingsomstandigheden (bijvoorbeeld illuminant D65) en een standaard waarnemingsmechanisme (observer). Uit de metingen worden kleurcoördinaten afgeleid en getallen voor tint, verzadiging en helderheid bepaald. Om verschillen tussen kleuren te kwantificeren wordt vaak delta E gebruikt, waarmee perceptuele afwijkingen kan worden uitgedrukt.

Toepassingen van kleuranalyse zijn onder andere textiel en mode voor kleurmatching en kwaliteitscontrole, grafische vormgeving en drukwerk, kunstconservering en restauratie, en de voedings- en cosmetica-industrie voor labeling, kwaliteitsborging en reproductie. Ook in beeldbewerking, productontwikkeling en kwaliteitsmanagement speelt kleuranalyse een rol.

Uitdagingen zijn onder meer metamersie, waarbij kleuren onder verschillende lichtbronnen anders lijken ondanks identieke meetwaarden, en effecten van textuur, glans en materiaalveroudering. Een nauwkeurige kleuranalyse vereist gestandaardiseerde procedures, calibratie en duidelijke referenties om betrouwbare en vergelijkbare resultaten te garanderen.