Regeloverheids

Regeloverheids is een term die in het Dutch publieke debat en in politieke wetenschappen wordt gebruikt om te verwijzen naar het deel van de staat dat primair verantwoordelijk is voor het maken en handhaven van regels en regelgeving. Het wordt vaak gezien als de regellende of regulerende functie van de overheid, en er wordt soms gesproken van een regelgevende overheid of regulering in wetenschappelijke teksten.

De regelgevende overheid staat naast andere functies van de overheid zoals dienstverlening en beleidsvorming. De kerntaken van de regeloverheids zijn het opstellen van regels, het vaststellen van normen, het verlenen van vergunningen, toezicht en handhaving. Dit gebeurt met juridische instrumenten zoals wetten, besluiten, regels en sancties, en is vaak georganiseerd via onafhankelijke toezichthouders, ministeriële agentschappen of regulerende comités.

Historisch gezien groeide in veel democratische landen de regulerende staat in de tweede helft van de twintigste eeuw, toenMarkten en technologieën om gespecialiseerde toezicht vroegen. Regulerende instellingen kunnen per sector verschillen (energie, financiën, milieu, telecom) of cross-overs zijn tussen sectoren bestaan. Zij kunnen nationaal opereren of op Europees of internationaal niveau functioneren.

Voorbeelden en disciplines: in de Europese context illustreren toezichthouders en commissies zoals Europese toezichthouders en nationale regulators hoe de regelgevende functie vorm krijgt. In Nederland bijvoorbeeld de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De term roept ook vragen op over onafhankelijkheid, verantwoording en transparantie.

Discussie en uitdagingen: aandachtspunten zijn onder meer regelgevingsoverlast, regulatoire complexiteit, capture door belangen en legitimiteitsvragen. Beleidstheorieën pleiten vaak voor verantwoording, effectmatigheidsmetingen en regulering op basis van resultaten om betrouwbaarheid en efficiëntie te bevorderen. Zie ook: reguleer‑staat, administratief recht, governance.