Nutriëntactiviteit

Nutriëntactiviteit is de mate waarin voedingsstoffen beschikbaar komen voor levende organismen en worden gebruikt in een systeem, zoals de bodem of een ecosysteem. Het omvat chemische oplosbaarheid van nutriënten in water, uitwisselbare kationen, mineralisatie van organisch materiaal door micro-organismen, immobilisatie van nutriënten in organische vormen, en opname door wortels of micro-organismen.

Belangrijke factoren zijn: bodemchemische eigenschappen zoals pH, kationuitwisselingscapaciteit en beschikbaarheid van organische stof; biologische factoren zoals microbieel activiteit en enzymatische processen; en fysieke factoren zoals temperatuur, vocht en beluchting. Ook beheerpraktijken zoals bemesting, gewasrotatie en drainage beïnvloeden nutriëntactiviteit, door te bepalen hoe snel nutriënten vrijkomen en door planten en micro-organismen worden opgenomen. In bodems spelen hoofdzakelijk stikstof, fosfor en kalium samen met andere sporenelementen en belangrijke cyclusprocessen een rol.

Metingen van nutriëntactiviteit gebruiken indicatoren zoals mineralisatie- en immobilisatie-snelheden, enzymactiviteit (urease, dehydrogenase, fosfatases), microbiële biomassa en de samenstelling van nutriënten in bodemoplossing. Ook isotopenonderzoek en wortelopname kunnen aanwijzingen geven. Complexiteit en heterogeniteit van bodem zorgen dat activiteitsmetingen vaak op een oppervlak- of bereikniveau worden geïnterpreteerd en in modellen worden geïntegreerd.

In landbouw en milieubeheer helpt inzicht in nutriëntactiviteit bij het plannen van bemesting, bodembeheer en duurzaam gebruik van hulpbronnen, zodat nutriënten efficiënter benut worden, eutrofiëring beperkt blijft en bodemvruchtbaarheid op lange termijn behouden blijft.