enzymactiviteit

Enzymactiviteit is de snelheid waarmee een enzym een reactie katalyseert. In biochemie wordt activiteit vaak uitgedrukt als de hoeveelheid product die per tijdseenheid wordt gevormd, of als de afname van het substraat. De eenheid katal (kat) is 1 mol product per seconde; in biologie wordt vaker gesproken in eenheden zoals U (1 U = 1 μmol product per minuut). Specifieke activiteit is de activiteit per milligram eiwit en geeft de efficiëntie aan voor een bepaalde zuivere stof.

Factoren die enzymactiviteit beïnvloeden zijn onder meer substraatconcentratie, enzymconcentratie, temperatuur, pH en aanwezigheid van cofactoren of co-enzymen. Substraatconcentratie bepaalt de snelheid van de reactie volgens de Michaelis-Menten-relatie, met Km als de substraatconcentratie waarbij de snelheid half-maximaal is. Verhoogde enzymconcentratie verhoogt de activiteit in het algemeen lineair. Elke enzym heeft een optimumtemperatuur en een optimale pH; afwijkingen kunnen de activiteit verminderen of leiden tot denaturatie. Cofactoren en activatoren zijn nodig voor sommige enzymen, terwijl inhibitie (competitief, niet-competitief of irreversibel) de activiteit kan verminderen. Allostere regulatie en feedbackmechanismen zorgen voor organismale controle over de activiteit.

Metingen van enzymactiviteit gebeuren doorgaans via enzymassays, bijvoorbeeld spectrofotometrisch, fluorimetrisch of chromatografisch, waarbij men de vorming van product of afname van substraat meet. Belangrijke kinetische parameters zijn Vmax, Km en de katalytische turnover kcat. Enzymactiviteit speelt een cruciale rol in fysiologie en metabolisme en heeft brede toepassingen in industrie en diagnostiek.