Intuïtief

Intuïtief is een bijvoeglijk naamwoord dat in het Nederlands wordt gebruikt voor wat voortkomt uit intuïtie: kennis, begrip of handelen dat zich zonder bewust redeneren of stap-voor-stapanalyse aandient. Het kan ook verwijzen naar iets dat zo is opgebouwd dat het direct of vanzelfsprekend aanvoelt voor mensen, vaak door aansluiting op ervaring of gewaarwording.

Etymologisch is intuïtief afgeleid van intuïtie, met wortels in het Latijn en via Franse en andere Europese talen, en is in het Nederlands gevormd om een eigenschap aan te geven die te maken heeft met intuïtief begrip en waarneming. In het dagelijkse taalgebruik verschijnt het naast termen als “raadpleeg de intuïtie” of “een intuïtieve uitleg”.

Toepassingsgebieden en betekenissen variëren:

- In de psychologie en cognitieve wetenschappen verwijst intuïtief naar snelle, automatische en grotendeels onbewuste cognitieve processen, in contrast met analytische, bewuste redenering.

- In onderwijs, wiskunde en filosofie wordt vaak gesproken van intuïtieve modellen of uitleg als eerste, voorlopige begripvorm die later kan worden verifieerd met formele redenering.

- In design en gebruiksvriendelijkheid beschrijft intuïtief ontwerp of interfaces die door gebruikers zonder uitgebreide instructies begrepen kunnen worden, door duidelijke feedback, consistente logica en zichtbare mogelijkheden.

Kritiekpunt is dat intuïtieve kennis vatbaar is voor biases en fouten en daarom niet altijd betrouwbaar is voor rigoureuze conclusies. Desondanks blijft intuïtief begrip een belangrijke rol spelen bij snelle beslissingen en bij het formuleren van begrijpelijke, mensgerichte uitleg.

---