Informatieverzoeken

Informatieverzoeken zijn formele verzoeken van burgers, journalisten of organisaties om inzage in documenten, gegevens en andere informatiestukken die door overheidsorganisaties worden bewaard of beheerd. Het doel is transparantie en verantwoording van het openbaar bestuur.

In Nederland vallen informatieve verzoeken onder de wetten op openbaarheid van bestuur, zoals de Wet openbaarheid van bestuur en de huidige Wet open overheid. Deze regels bepalen welke informatie openbaar gemaakt moet worden en welke informatie, onder welke omstandigheden, kan worden geweigerd. In de praktijk gaat het vaak om beleidsnota’s, memo’s, e-mails en datasets, maar ook om besluiten en adviezen die relevant zijn voor het publieke debat.

Een verzoek kan meestal digitaal of schriftelijk bij de bevoegde overheid worden ingediend. De aanvrager moet duidelijk omschrijven om welke informatie het gaat en hoeveel detail gewenst is. De bevoegde instantie geeft doorgaans binnen een wettelijke termijn een besluit: volledige openbaarmaking, gedeeltelijke openbaarmaking met redactie, of weigering met motivering. Redactionele beperkingen kunnen volgen uit privacybescherming, economische belangen, nationale veiligheid, lopende onderzoeken of vertrouwelijke bedrijfsinformatie.

Als een verzoek wordt geweigerd of onvoldoende wordt voldaan, kan bezwaar worden aangetekend bij de oorspronkelijke instantie en, indien nodig, beroep worden aangetekend bij de rechter. Daarnaast bestaan er mogelijkheden tot klachten bij toezichthoudende commissioners of ombudsman, afhankelijk van de jurisdictie.

Informatieverzoeken dragen bij aan publiek toezicht en democratische controle door inzicht te geven in de werkwijze en uitkomsten van overheidsbeleid. De exacte regels en procedures kunnen per land en bestuurslaag verschillen.