Houdbaarheid

Houdbaarheid is de periode waarin een product onder de voorgeschreven opslagcondities een aanvaardbare kwaliteit en, bij voedingsmiddelen, voldoende veiligheid behoudt. De term geldt voor uiteenlopende producten, waaronder voedingsmiddelen, medicijnen en cosmetica. Voor voedingsmiddelen is houdbaarheid sterk afhankelijk van opslagomstandigheden en van de activiteit van micro-organismen.

In de EU en in Nederland komen meestal twee datumtypes voor: te gebruiken tot (TGT) en ten minste houdbaar tot (THT). Een TGT betekent dat het product vanaf die datum onveilig kan zijn om te consumeren; na die datum dient het product weggegooid te worden. Een THT geeft aan tot wanneer de kwaliteit het hoogst is; na die datum kan het product nog wel veilig zijn, maar de smaak, textuur of voedingswaarde kan achteruitgaan.

Factoren die houdbaarheid bepalen zijn onder meer samenstelling (pH, wateractiviteit, natuurlijke conserveringsmiddelen), bewaartemperatuur, licht, vocht, zuurstof en de gebruikte verpakking (vacuum, conserven, Modified Atmosphere Packaging). Verpakkingen en behandelingen zoals pasteurisatie, sterilisatie en droging kunnen de houdbaarheid verlengen.

Labeling en regelgeving: op veel voedingsmiddelen staan de THT- of TGT-datums. Deze labels helpen consumenten en handel bij opslag en toepassing. Voor medicijnen en andere producten gelden aparte normen en vervaldatums.

Om houdbaarheid optimaal te benutten, volgt men opslaginstructies, wordt voedsel gekoeld of juist droog bewaard, en worden aangebroken producten tijdig geconsumeerd of weggegooid. Bij twijfel over kwaliteit of veiligheid is weggooien de verstandigste keuze.