Fabriekscellen

Een fabriekscel is een compacte, multifunctionele groep van machines en bewerkingswerkplekken die samen een product of productfamilie van begin tot eind vervaardigen. Het idee achter fabriekscellen is om door nauwe samenwerking van mensen en machines de doorlooptijd te verkorten, onnodig transport en wachttijden te verminderen, en de kwaliteit beter te kunnen sturen. Cellen zijn doorgaans toegewezen aan een specifieke productfamilie en ontworpen voor snelle aanpassingen aan varianten.

Kenmerken van fabriekscellen zijn onder meer een rij of U-vormige lay-out die de volgorde van bewerking volgt, cross-trained medewerkers die meerdere bewerkingen kunnen uitvoeren, gestandaardiseerde werkinstructies en visuele hulpmiddelen voor snel begrip van de status (kanban, meldpunten, kleurencodes). Doel is meestal een zo dicht mogelijk lopende één-stuksstroom of kleine serieproductie, met korte insteltijden en flexibele inzet.

Voordelen zijn onder meer kortere doorlooptijden, minder transportbewegingen, betere benutting van ruimte, verhoogde productkwaliteit en gemakkelijke continue verbetering. Het concept past bij Lean-productie en wordt vaak ondersteund door technieken zoals SMED voor snelle ombouw, kanban voor pull-productie en taktijdbepaling om de productieflow op peil te houden. Fabriekscellen kunnen de flexibiliteit vergroten bij variabele vraag en snelle productintroducties.

Bij de implementatie spelen productfamilieanalyse, waardestroomanalyse en lay-outplanning een belangrijke rol. Typische stappen zijn het selecteren van productfamilies, het ontwerpen van de celindeling, het verplaatsen van apparatuur, het trainen van personeel en het invoeren van visueel management en pull-systemen. Potentiële uitdagingen zijn hoge initiële investeringen, verandering van werkroutine en het balanceren van de cel om bottlenecks te voorkomen.