initiële

Initiële is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat verwant is aan het woord initieel en veelal vertaald kan worden als “begin-, initiële of eerste” in verwijzingen naar het begin van iets. Het wordt gebruikt om te onderscheiden wat te maken heeft met het beginstadium, de start of de eerste instantie van een proces, tekst of object.

In typografie verwijst initiële vaak naar de beginletter van een tekstblok. Een initiële letter is doorgaans een grote, soms decoratieve hoofdletter die een alinea of hoofdstuk opent. Deze traditie vindt haar oorsprong in manuscriptcultuur en vroege drukken en wordt in moderne vormgeving nog steeds toegepast, bijvoorbeeld als drop cap die meerdere regels omvat. De term kan ook gebruikt worden als synoniem voor overige begin-letter-achtige elementen.

In wetenschappelijke en wiskundige contexten verschijnt initiële in uitdrukkingen zoals initiële waarde en initiële voorwaarde. Hiermee wordt het startpunt van een variabele of een proces aangeduid, wat essentieel is bij het oplossen van differentiaalvergelijkingen, bij simulaties en in programmering. Een voorbeeld is het geven van x(0) = 5 als de initiële waarde van een variabele.

In het dagelijks taalgebruik kan initiële ook als adjectief dienen om te verwijzen naar het begin van een proces of reeks, bijvoorbeeld een initiële fase of stap. Het woord heeft daarnaast verwante termen als initiaal (zelfstandig naamwoord) en initialen.

Etymologie: initiële is afgeleid van Latijn initialis, ‘van het begin’, via het Franse initiale of rechtstreeks via het Nederlands.