Difficileinfectie

Difficileinfectie is een infectie van de darmen veroorzaakt door de bacterie Clostridioides difficile. De ziekte ontstaat vaak na behandeling met antibiotica, die de normale darmflora verstoort en de groei van C. difficile mogelijk maakt. De toxinen die de bacterie produceert beschadigen het darmslijmvlies en veroorzaken ontsteking; soms leidt dit tot een pseudomembraneuze colitis.

Oorzaken en risicofactoren: De belangrijkste oorzaak is kolonisatie met toxineproducerende C. difficile na verstoring van de darmflora door antibiotica. Belangrijke risicofactoren zijn ouderdom, ziekenhuisopname of langdurig verblijf, immunosuppressie, gebruik van protonpompen en herhaalde of brede antibioticabehandeling.

Symptomen en complicaties: De meeste mensen krijgen diarree (vaak waterdun), buikkrampen en koorts. Soms zijn misselijkheid, uitdroging of gewichtsverlies aanwezig. Bij ernstige infectie kunnen colitis, ernstige diarree en complicaties zoals toxisch megacolon of sepsis optreden. Recidive is mogelijk en komt voor bij een aanzienlijk deel van de patiënten.

Diagnose en behandeling: Diagnose gebeurt meestal met een ontlastingstest op toxinen of het detecteren van Clostridioides difficile-DNA. Behandeling omvat zo nodig stoppen van het uitlokkende antibioticum en starten met CDI-specifieke antibiotica, meestal vancomycine of fidaxomicin. Voor milde gevallen kan een minder agressieve aanpak gelden; bij recidive kan fecale microbiota-transplantatie (FMT) worden overwogen.

Preventie: Goede handhygiëne met zeep en water (sporen zijn bestand tegen veel alcoholhoudende middelen), isolatie van geïnfecteerde patiënten en grondige reiniging van de omgeving met sporendodende desinfectiemiddelen helpen de verspreiding te verminderen. Daarnaast is antibioticabeheer (stewardship) belangrijk om CDI te voorkomen.

Epidemiologie: CDI komt vooral in zorginstellingen voor; ook in de gemeenschap gezien. Door de sporen kan de bacterie langdurig in de omgeving overleven.