Bronchialwegen

Bronchialwegen is de verzamelnaam voor de luchtwegen die lucht van de trachea naar de longen voeren. Ze vormen de bronchiale boom en omvatten de hoofdbronchiën, de lobaire en segmentale bronchiën, en verder veel kleinere vertakkingen tot en met de terminale bronchiolen. Samen met de respiratoire bronchiolen en de gaswisselingsgebieden vormen zij de conducting en gasuitwisselings zones van de longen.

Anatomie en verloop: de trachea splitst in de rechter en linker hoofdbronchus. Deze vertakken verder in lobaire bronchiën en vervolgens in segmentale en kleinere bronchiën, gevolgd door de terminale bronchiolen. De bronchiolen bestaan uit minder kraakbeen en bevatten steeds meer glad spierweefsel. De verzamelingen uiteindelijk leiden tot de respiratoire bronchiolen en alveolaire structuren waar gasuitwisseling plaatsvindt.

Histologie en kenmerken: grote bronchiën hebben kraakbeenringen en een trilhaardepitheel met slijmproducerende cellen. Naarmate de vertakkingen kleiner worden, neemt het kraakbeen af en verschijnt meer glad spierweefsel; het epitheel verandert geleidelijk richting een minder gegroepeerde cellaag. De bronchiolen missen kraakbeen en hebben een relatief hoog aandeel glad spierweefsel, wat hun diameter regulerend laat beïnvloeden.

Functie en regulatie: de bronchiale luchtwegen voeren droge en vochtige lucht naar de longen, verwarmen, bevochtigen en filtreren deze. De mucociliaire clearance trekt slijm en inhalatiedeeltjes weg. Autonome innervatie reguleert hun diameter: ontsteking of prikkeling kan leiden tot bronchodilatatie of -constrictie, zoals bij astma of ontstekingsziekten.

Klinische aspecten: aandoeningen zoals acute of chronische bronchitis, astma en COPD beïnvloeden de bronchiën en hun lumen, wat luchtwegobstructie en versterkte slijmproductie kan veroorzaken. Bronchiektasieën en andere structurele veranderingen vallen ook onder pathologie van de bronchialwegen. Diagnostiek omvat spirometrie en beeldvorming, die vernauwing en wandverdikking kunnen aantonen.