Aminozuurverhouding

Aminozuurverhouding is de verhouding tussen de verschillende aminozuren in een eiwit of voedingspatroon. Deze verhoudingen bepalen in welke mate een eiwit kan bijdragen aan de aangroei en het onderhoud van lichaamsweefsels, omdat alle benodigde aminozuren op tijd en in voldoende hoeveelheden aanwezig moeten zijn.

Er bestaan essentiële aminozuren die het lichaam niet zelf kan aanmaken (meestal negen bij volwassenen) en niet-essentiële aminozuren die wel door het lichaam kunnen worden opgebouwd. Een eiwit met een voedingstoestand die alle essentiële aminozuren in voldoende hoeveelheden levert, heeft een goede aminozuurverhouding. Is dat niet zo, dan kan een beperkend aminozuur de benutting van het eiwit beperken.

Om aminozuurverhoudingen te evalueren bestaan referentiepatronen, zoals die van FAO/WHO/UNU. De kwaliteit van een eiwit of dieet wordt vaak uitgedrukt met indicatoren als PDCAAS en DIAAS, die rekening houden met zowel de verhouding van de essentiële aminozuren ten opzichte van het referentiekarakter als de verteerbaarheid. PDCAAS combineert deze factoren tot een score tussen 0 en 1; DIAAS geeft een mogelijk uitgebreider beeld op basis van waarheidsgetrouwere digestibiliteitswaarden.

Toepassingen en voedingsbeleid richten zich op het waarborgen van een goede aminozuurverhouding, ook bij plantaardige diëten. Vegetariërs en veganisten verbeteren de verhouding door combinaties van plantaardige eiwitten die elkaar aanvullen (bijv. granen met peulvruchten). Bij specifieke doelgroepen zoals kinderen, zwangere vrouwen en sporters is aandacht voor voldoende essentiële aminozuren extra belangrijk.