ziekteactiviteit

Ziekteactiviteit is de huidige mate van actieve ziekte bij een patiënt, meestal door ontstekingsactiviteit. Het combineert symptomen, klinische bevindingen, laboratorium- en beeldvormende parameters. Het geeft een beeld van dynamische verandering en onderscheidt activiteit van reeds opgelopen schade.

Beoordeling van ziekteactiviteit gebeurt door klinisch onderzoek (zwellingen, pijn, functionele beperkingen), laboratoriumwaarden (CRP, ESR), beeldvorming (echo, MRI, endoscopie afhankelijk van de ziekte) en patiëntgerapporteerde uitkomsten. Vaak worden deze elementen samengebracht in een ziekteactiviteitsindex of scoring-systeem, zodat vergelijkingen over tijd mogelijk zijn.

Voorbeelden van indexen zijn afhankelijk van de aandoening: in de reumatologie wordt DAS28 gebruikt bij reumatoïde artritis; in inflammatoire darmziekten zijn CDAI of Mayo-score gangbaar; bij systemische lupus erythematosus wordt SLEDAI toegepast; bij multiple sclerose kan men klinische relapses en MRI-activiteit gebruiken om activiteit te bepalen.

Interpretatie van de metingen laat zien of de activiteit laag, matig of hoog is, of dat remissie is bereikt. Flare-episodes komen voor en tijdelijke veranderingen in activiteit kunnen samenhangen met behandeling of fluctuaties in de ziekte. Met herhaalde metingen over tijd kan men de respons op behandeling volgen en behandelstappen bepalen.

Praktische toepassing van ziekteactiviteit is het sturen van behandelbeslissingen: bij hoge activiteit kan intensivering van therapie worden overwogen, bij langdurige remissie kan de behandeling worden afgebouwd. Het heeft ook prognostisch nut en helpt bij het voorkomen van schade door tijdig ingrijpen.

Beperkingen zijn onder meer variabiliteit tussen beoordelaars, verschillen tussen ziekten en patiënten, biomarkers die niet altijd specifiek zijn, en soms beperkte toegang tot beeldvorming of laboratoriumtests.