vivoonderzoek

Vivoonderzoek, of in vivo onderzoek, is wetenschappelijk onderzoek dat plaatsvindt in levende organismen, zoals dieren of mensen. Het doel is om biologische processen, ziektemechanismen en behandelingen te bestuderen binnen de complexe interacties van een hele biologische staat, waarbij weefsels en systemen met elkaar verweven zijn. In tegenstelling tot in vitro onderzoek, dat buiten levende organismen plaatsvindt (bijvoorbeeld in celcultures), weerspiegelt vivoonderzoek doorgaans de werking van geneesmiddelen, toxische effecten en fysiologische responsen in een hele entiteit.

Tijdens vivoonderzoek worden verschillende organismen gebruikt, zoals modelorganismen (bijv. muizen, ratten, soms andere zoogdieren of niet-menselijke primaten) en in klinische settings ook menselijke proefpersonen. Preklinische studies in dieren leveren vaak gegevens over veiligheid en werking voordat menselijke proefpersonen worden betrokken. Klinische onderzoeken bij mensen volgen strikte ethische en wettelijke richtlijnen en worden gereguleerd door medische onderzoekscommissies en goedkeuringen vooraf.

Methoden omvatten het testen van farmacokinetiek en -dynamiek, toxicologie en veiligheid, beeldvorming, fysiologische metingen en functionele/gedragsmatige assays. Vivoonderzoek levert inzichten op die het begrip van ziektemodellen, behandelingen en medische technologieën verbeteren en vormt vaak de brug tussen basaal onderzoek en klinische toepassingen.

Ethiek en regelgeving spelen een centrale rol. In veel regio’s gelden duidelijke normen en controles: 3R’s (Replacement, Reduction, Refinement) voor dierlijk onderzoek, en geïnformeerde toestemming, IRB- of ethische commissiebeoordeling en naleving van Good Laboratory Practice en Good Clinical Practice voor respectievelijk preklinisch en klinisch werk. Het veld balanceert wetenschappelijke vooruitgang met dier- en menselijke belangen.