thrombozytenarme

Thrombozytenarme is een aandoening waarbij het aantal trombocyten, de bloedplaatjes die een rol spelen bij de bloedstolling, in het bloed verlaagd is. Een gangbare grens is minder dan circa 150 x 10^9/L (150.000 per microliter). De ernst varieert van mild tot ernstig en kan leiden tot een verhoogd risico op bloedingen, vooral bij verwondingen of ingrepen.

Oorzaken zijn onder meer verminderde productie in het beenmerg (bijvoorbeeld aplastische anemie, leukemie, myelodysplastisch syndroom), verhoogde afbraak of vernietiging (immuuntrombocytopenie, medicatie- of infectiegerelateerd), sequestratie in de milt bij hypersplenisme, verdunning na grote transfusies, en laboratoriumartefacten zoals pseudothrombocytopenie. Zwangerschap kan milde thrombocytopenie geven die meestal tijdelijk verdwijnt.

Symptomen bestaan vaak uit huid- en slijmvliesbloedingen zoals purpura en petechiën, neus- of tandvleesbloedingen en sterke menorragie. Bij zeer lage aantallen of bij grote bloedingsrisico’s kunnen ernstige bloedingen optreden, waaronder intracraniële bloedingen.

Diagnose begint met een volledig bloedbeeld en een bloeduitstrijkje om het aantal trombocyten en eventuele clumps te beoordelen. Verdere evaluatie kan stollingsonderzoek, screening op oorzakelijke factoren (HIV, hepatitis C, auto-immuunziekten) en Beenmergonderzoek omvatten bij aanhoudende of onverklaarde thrombocytopenie. Pseudothrombocytopenie dient uitgesloten te worden als labartefact.

Behandeling is afhankelijk van oorzaak, ernst en aanwezigheid van bloedingen. Milde thrombocytopenie zonder bloedingen wordt vaak afgewacht. Bij bloedingen of ernstige trombocytopenie kunnen trombplaatjes transfuusie nodig zijn. Specifieke behandelingen voor immuuntrombocytopenie omvatten corticosteroïden, IVIG en, bij chronische gevallen, trombopoëse-stimulerende middelen of rituximab; splenectomie kan in sommige gevallen overwogen worden. Bij HIT wordt heparine stopgezet en een alternatief anticoagulans gebruikt. De behandeling van de onderliggende oorzaak is cruciaal.

De prognose hangt sterk af van de oorzaak; veel gevallen zijn mild en tijdelijk, terwijl ernstige beenmergziekten een slechtere uitkomst hebben.