straatnaam

Een straatnaam is de naam die aan een straat is gegeven en waarmee die straat in officiële registers, kaarten en postadressen wordt aangeduid. Straatnamen maken deel uit van de toponymie, de studie van plaatsnamen, en hebben zowel praktische als culturele functies: ze helpen bij oriëntatie, administratie, noodhulp en het geheugen van een gebied.

Etymologie en kenmerken: het woord straat komt uit het West-Germaanse vocabulaire en is verwant aan het Duitse Straße en het Engelse street; naam is simpelweg de aanduiding van wat de straat is of vertegenwoordigt. Straatnamen ontstaan vaak uit geografische kenmerken, historische gebeurtenissen, de namen van personen (vaak niet levende) of maatschappelijke functies zoals kerken, markten of ambachtslieden.

Naamgeving en beheer: in de meeste gemeenten ligt de straatnaamgeving bij de gemeenteraad of een speciaal vastgesteld beleid. Namen moeten duidelijk, uniek en goed uitspreekbaar zijn en worden vaak gekoppeld aan richtlijnen die gevoeligheden vermijden en hergebruik van namen beperken. Vaak is er publieke inspraak of overleg met erfgoed- of historisch commissies. Veranderingen in straatnamen brengen doorgaans also signage, kaarten en adressystemen mee.

Taal en pluraliteit: in België en andere Nederlandstalige gebieden komen straatnamen in regionale contexten ook in contact met Frans of andere talen; soms zijn er meertalige borden of vertaalde vermeldingen. Huisnummering volgt meestal een vaste logica (oneven aan de ene kant, even aan de andere) en wordt gekoppeld aan de straatnaam in officiële adressen.

Cultuur en gebruik: straatnamen reflecteren vaak lokale identiteit, geschiedenis en geografie, en kunnen onderhevig zijn aan herziening bij stedelijke vernieuwing of herdenkingsinitiatieven. Gegevens over straatnamen wordt breed gebruikt in kaarten, navigatiesystemen en geografische informatiesystemen.