opzwelling

Opzwelling, ook wel oedeem genoemd, is een toename van vocht in het weefsel van het lichaam. Het kan plaatselijk voorkomen, bijvoorbeeld in een enkel of ooglid, of algemeen zijn en dan over het hele lichaam voorkomen. Danneert men vaak dat de huid gespannen aanvoelt en kan indruksens op de huid een putje achterlaten (pitting oedeme) of niet-pittend zijn. Oedeem kan tijdelijk zijn of chronisch, afhankelijk van de oorzaak.

Veel voorkomende oorzaken zijn onder meer letsel of ontsteking, langere tijd staan of zitten, en aandoeningen die vochtbalans beïnvloeden zoals hartfalen, leverziekte (cirrose), nierziekte, of lever- en nierfunctiestoornissen. Medicijnen zoals calciumantagonisten, MRI contrastmiddelen, en hoge zoutinname kunnen ook bijdragen. Zwangerschap en zwangerschapgerelateerde aandoeningen kunnen oedeem veroorzaken. Soms ontstaat oedemen zonder duidelijke oorzaak en worden ze beschouwd als afbeelding van mogelijk onderliggende ziekte.

Diagnose wordt gesteld door anamnese en lichamelijk onderzoek, met beoordeling van de locatie en het patroon van het oedeem. Aanvullend onderzoek kan bestaan uit bloedonderzoek, urineonderzoek, en beeldvorming zoals een duplex-echo of echocardiografie om hart- en vaatproblemen uit te sluiten. Soms zijn rontgenfoto’s of lever- en nierfunctietesten nodig om de onderliggende oorzaak vast te stellen.

Behandeling is gericht op de onderliggende oorzaak en kan bestaan uit rust en elevatie, compressie met steunkousen, beperking van zoutinname en regelmatige lichaamsbeweging. In sommige gevallen kunnen diuretica of behandeling van de onderliggende aandoening noodzakelijk zijn. Bij plotseling of snel progressief oedeem, of oedeem met ademnood, is medische evaluatie nodig. Prognose hangt sterk af van de oorzaak en de respons op behandeling.