landschapgebieden

Landschapgebieden zijn geografische gebieden die een samenhangend patroon van landschappelijke kenmerken vertonen, waardoor ze een onderscheiden landschapstypen krijgen. Ze ontstaan door interacties tussen ondergrond, reliëf, waterhuishouding, bodems en klimaat, in combinatie met langdurige menselijke activiteiten zoals landbouw, bebouwing en infrastructuur. De resulterende landschappelijke kwaliteit is vaak zichtbaar in patronen van open en gesloten ruimtes, overgangszones, zichtlijnen en structuren.

Inhoudelijk kunnen landschapgebieden onderscheiden worden naar natuurlijke en culturele kenmerken, maar speelruimten bestaan vaak uit combinaties. Typen omvatten onder andere rivierlandschappen (overgang tussen rivier en uiterwaarde), duin- en kustlandschappen, veen- en heidelandschappen, polders en agrarische landschap, bos- en gemengd-landschap en stedelijk landschap. Elkeen heeft eigen kenmerken zoals drainage- en waterbeheersingsaspecten, specifieke flora en fauna, landbouwwijzen, bouwhistorie en erfgoed.

In beleids- en beheercontext fungeren landschapgebieden als raamwerk voor ruimtelijke planning, natuurbescherming en erfgoedbeheer. Sommige gebieden vallen onder beschermings- of kwaliteitskaders, zoals Natura 2000-gebieden, nationale landschappen of regionale beschermingsregimes. Het Europese Landschapsverdrag en nationale wetgeving bevorderen integrale benaderingen gericht op behoud en versterking van landschapssilhouetten, ecologische functies en culturele waarden.

Het begrip landschapgebied helpt bij het begrijpen van ruimtelijke samenhang, klimaatbestendigheid, biodiversiteit en identiteitsvorming. Het ondersteunt ook toerisme, educatie en participatie bij landschap- en landschapsbeheer. Een doordachte inrichting van landschapgebieden vereist samenwerking tussen overheid, burgers en het bedrijfsleven.