natuurbescherming

Natuurbescherming is het beleid en de praktijk gericht op het behoud, het herstel en de duurzame omgang met natuur en biodiversiteit. Het omvat bescherming van kwetsbare habitats en soorten, herstel van verstoorde ecosystemen en het behoud van ecosystem services zoals waterzuivering en bestuiving. Doel is het voorkomen van verlies aan biodiversiteit, het in stand houden van vitale ecosystemen en de veerkracht van landschappen tegen klimaat- en verstedelijkingsdruk.

Op Europees niveau vormt Natura 2000 het belangrijkste kader, gebaseerd op de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. In de Nederlandse wetgeving is dit netwerk verankerd via beschermde gebieden en het nationale natuurbeleid. Het Wet natuurbescherming regelt onder meer aanwijzing van Natura 2000- en andere beschermde gebieden, vergunningen voor activiteiten die invloed hebben op natuur en herstel- en monitoringsverplichtingen. De ecologische hoofdstructuur (EHS) beschouwt een netwerk van natuurgebieden en corridors als basis voor verbindingsopgave.

De uitvoering van natuurbescherming ligt bij publieke instanties zoals het ministerie van LNV, provincies en gemeenten, en bij organisaties als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Particuliere eigenaren en maatschappelijke organisaties spelen eveneens een rol. Instrumenten omvatten het aanwijzen en beheren van beschermde gebieden, natuurherstelprojecten, natuurinclusieve landbouw en waterbeheer, en monitoring van soorten en habitats.

Uitdagingen zijn habitatfragmentatie, invasieve soorten, klimaatverandering en beperkte financiële middelen. Een integrale aanpak die natuur, landbouw, waterbeheer en ruimtelijke ordening op één lijn brengt, is nodig om doelen op lange termijn te realiseren. Internationale verplichtingen en nationale beleidskeuzes blijven randvoorwaarden voor beleid en uitvoering.