instrumentvliegrichtlijnen

Instrumentvliegrichtlijnen, in het Nederlands vaak aangeduid als Instrument Flight Rules (IFR), vormen een set regels die het vliegen onder gebrek aan visuele referenties regelt. Ze worden toegepast wanneer de weersomstandigheden of het zicht beperkt zijn, zodat vluchten navigeren en controleren aan de hand van instrumenten en gevestigde procedures in plaats van het zicht buiten het raam.

Het doel is veilige scheiding tussen vliegtuigen en consistente operationele procedures. Vluchten onder IFR vinden doorgaans plaats in gecontroleerde luchtruimen en vereisen het indienen van een vluchtplan én toestemming van de luchtverkeersleiding voordat de vlucht vertrekt. De piloot opereert volgens instrumenten en gestandaardiseerde procedures en kan tijdens de vlucht onderling worden geadviseerd of gecorrigeerd door ATC.

Vereisten zijn onder meer dat het vliegtuig geschikt is voor IFR-operaties en beschikt over de noodzakelijke navigatie- en communicatieapparatuur, en dat de piloot IFR-kwalificatie bezit. Tijdens de vlucht maakt men gebruik van instrumenten en gestandaardiseerde navigatieprocedures om de route te volgen, en is sprake van IMC (instrumentmeteorologische omstandigheden) wanneer visuele referenties ontbreken.

Procedureel omvat het indienen van een IFR-vluchtplan, waarna ATC een clearance geeft die route, hoogte en snelheid bepaalt, mogelijk aangevuld met vectoring of holding-instructies. De vlucht volgt standaard instrumentlandingsprocedures en routeprocedures zoals Standard Instrument Departures (SIDs), Standard Instrument Approaches (STARs) en instrumentlandingen wanneer beschikbaar.

IFR is internationaal gestandaardiseerd door ICAO, waardoor basisprincipes wereldwijd gelijk zijn. Nationale regels kunnen aanvullende minima en vereisten stellen met betrekking tot zaken zoals minimale weersomstandigheden, uitrusting en de wijze waarop vluchtplannen worden ingediend en afgehandeld.