eenheidssysteem

Eenheidssysteem is een samenhangend geheel van definities voor meeteenheden en de relaties daartussen, bedoeld om kwantitatieve metingen eenduidig en internationaal uitwisselbaar te maken. Een systeem specificeert basiseenheden waaruit alle andere eenheden kunnen worden opgebouwd, en geeft definities en symbolen aan voor afgeleide eenheden. Door dimensies te benoemen (zoals lengte, massa en tijd) kunnen verhoudingen en formules eenvoudig worden gecontroleerd.

Het meest gebruikte moderne eenheidssysteem is het Internationale Eenheidssysteem (SI). Het SI hanteert zeven basiseenheden: meter voor lengte, kilogram voor massa, seconde voor tijd, ampere voor elektrische stroom, kelvin voor temperatuur, mol voor hoeveelheid stof en candela voor lichtsterkte. Afgeleide eenheden worden uit deze basiseenheden opgebouwd, bijvoorbeeld newton (kg·m/s^2), joule (kg·m^2/s^2) en watt (kg·m^2/s^3). Het SI streeft naar coherentie: afgeleide eenheden hebben definities zonder extra conversiefactoren. Sinds 2019 zijn de basiseenheden gedefinieerd via natuurkundige constante waarden: de meter via de snelheid van licht in vacuüm en de seconde via de cesium-133-grondtoets, en de kilogram via de Planck-constante h. Hiermee worden definities stabiel en reproduceerbaar wereldwijd.

Historisch bestaan er verschillende systemen, zoals het CGS-systeem (centimeter-gram-seconde) en het MKS-systeem (meter-kilogram-seconde). Voor handel en sommige takken van engineering bestaan regionale systemen zoals het imperiale en het US customary, die minder geschikt zijn voor internationale samenwerking. Het SI is ontwikkeld om deze verschillen te overbruggen en is wereldwijd de basis voor wetenschap, industrie en regelgeving.

Toepassing en belang: metrologie-instituten bewaken traceerbaarheid, kalibraties en internationale overeenkomsten, waardoor metingen vergelijkbaar en betrouwbaar blijven in onderzoek, productie en handel.