bewonersgedrag

Bewonersgedrag verwijst naar het gedrag, de voorkeuren en normen van mensen die wonen in een bepaalde woonomgeving, en naar hoe zij omgaan met woningen, openbare ruimte, voorzieningen en elkaar. Het vakgebied onderzoekt hoe bewoners hun woonomgeving gebruiken, welke keuzes zij maken op het gebied van mobiliteit, energie en afval, en hoe deze keuzes samenhangen met de kwaliteit van leven en sociale cohesie in de buurt.

Belangrijke domeinen omvatten energie- en waterverbruik, transportkeuzes (auto, fiets, openbaar vervoer), afvalbeheer en recycling, onderhoud van woningen en privé- en gemeenschappelijk gebruik van openbare ruimtes, veiligheid en sociale interactie, en participatie in buurtactiviteiten en besluitvorming.

Factoren die bewonersgedrag beïnvloeden zijn onder meer demografische kenmerken (leeftijd, inkomen, gezinssamenstelling), cultuur en normen, het gevoel van eigenaarschap en trots op de plek (place attachment), waargenomen veiligheid en gezondheid, en de beschikbaarheid en kwaliteit van voorzieningen. Daarnaast speelt de fysieke inrichting van de woonomgeving een rol: overzichtelijkheid, bereikbaarheid, groenvoorzieningen en de aanwezigheid van sociale ontmoetingspunten.

Onderzoekers gebruiken observatie, vragenlijsten, diepte-interviews en participatieve benaderingen om bewonersgedrag in kaart te brengen. Experimentele en quasi-experimentele ontwerpen in proefwijken worden ingezet om beleidsmaatregelen en ontwerpkeuzes te evalueren. Toepassingen omvatten het ontwerp van buurten die duurzame mobiliteit bevorderen, beheer van gemeenschappelijke ruimtes, woningcorporatiebeleid en het ontwikkelen van interventies die betrokkenheid en leefkwaliteit vergroten.

Het vakgebied bevindt zich op het snijvlak van sociologie, psychologie, stedenbouw en geografie. In de praktijk dragen inzichten uit bewonersgedrag bij aan beter woningbeleid, stedelijke planning en duurzame ontwikkeling.