baselinesituatie

De baselinesituatie is de toestand van een systeem op een vastgesteld startpunt, meestal aan het begin van een project of evaluatie. Het beschrijft wat er op dit moment bestaat of voorkomt, zodat toekomstige veranderingen kunnen worden gemeten en beoordeeld ten opzichte van deze referentie.

Doel en toepassingen

Het doel van de baselinesituatie is het leveren van een betrouwbaar referentiepunt voor monitoring, evaluatie en besluitvorming. Het wordt toegepast in diverse domeinen zoals projectmanagement, milieueffectrapportages, gezondheidszorg en ruimtelijke ordening, naast andere vormen van impact- en prestatiebeoordelingen.

Kenmerken en bouwstenen

Naar aanleiding van de baselinesituatie worden criteria vastgesteld zoals de afbakening van de scope, het tijdstip waarop de baseline geldt, en de geografische reikwijdte. Daarnaast worden relevante indicatoren gekozen, data bronnen gedefinieerd, en veronderstellingen en onzekerheden vastgelegd. Het is belangrijk om expliciet te maken welke elementen wel of niet worden meegerekend en waarom.

Proces voor vaststelling

Het vaststellen van de baselinesituatie omvat onder meer: het definiëren van doel en scope, selecteren van indicatoren, verzamelen en documenteren van gegevens, en het vastleggen van aannames. Periodieke evaluaties en updates helpen de baseline actueel te houden en te zorgen voor consistente vergelijking met toekomstige scenario’s.

Voorbeelden

In milieueffectrapportages kan de baselinesituatie bestaan uit huidige biodiversiteit, waterkwaliteit en emissies. In infrastructuurprojecten gaat het vaak om huidige verkeersvolume, reistijden en modal split. In de gezondheidszorg kan het baseline niveau van ziekteprevalentie of toegang tot zorg zijn.

Relatie tot doelsituatie

De baselinesituatie staat tegenover de gewenste of toekomstige situatie (doelsituatie). Scenario- en impactanalyse gebruiken de baseline als referentie om de effecten van interventies en ontwikkelingen te kwantificeren.