De meest voorkomende medische oorzaak is orchiectomie, bijvoorbeeld bij de behandeling van testiskanker of andere aandoeningen waarbij verwijdering noodzakelijk is. Traumatisch letsel aan het scrotum kan eveneens leiden tot verlies van een testikel. Andere oorzaken zijn ontstekingen zoals epididymo-orchitis, aangeboren afwezigheid van één of beide testikels, en in sommige gevallen bestraling of chemotherapie die testiculaire functie aantasten. Bij verlies van beide testikels kan anachorie of ernstige hypogonadisme ontstaan, terwijl bij verlies van één testikel vaak geen functionele beperkingen optreden.
Bij verlies van één testikel kunnen sommige mensen geen merkbare symptomen hebben. Bij verlies van beide testikels ontstaan meestal infertiliteit en symptomen van laag testosteron, zoals verminderd libido, opvliegers, depressieve gevoelens, verminderd spier- en botmassa en veranderingen in eetlust of eetgewoonten. Sommige mensen ervaren ook veranderingen in thermoregulatie en andere fysiologische processen.
De diagnose gebeurt op basis van lichamelijk onderzoek, medische geschiedenis en beeldvorming zoals een scrotale echo. Bloedonderzoek kan hormoonspiegels (testosteron, FSH, LH) meten en informeren over de functionele status van de gonaden. Fertiliteitsonderzoek kan relevant zijn als vruchtbaarheid nog een doel is.
Behandelingsopties hangen af van de oorzaak en de toestand van de patiënt. Een scrotale prothese kan cosmetische zekerheid bieden na orchiectomie. Hormoonvervangende therapie kan nodig zijn bij laag testosteron en bij verder ontvangelijke symptomen. Vruchtbaarheid kan soms worden bewaard via tevoren ingebouwde methoden zoals spermabankieren. Daarnaast kunnen leefstijladviezen en preventieve zorg voor botgezondheid en hart- en vaatziekten zinvol zijn.