anafylactische

Anafylactische is een bijvoeglijk naamwoord dat in de geneeskunde wordt gebruikt om zaken die met anafylaxie te maken hebben te beschrijven. Anafylaxie is een plotseling optredende, potentieel levensbedreigende systeemreactie van het immuunsysteem die meestal direct na blootstelling aan een allergeen ontstaat.

Oorzaken en mechanismen: Anafylaxie wordt meestal veroorzaakt door een allergische reactie waarbij antistoffen (meestal IgE) een afgifte van mediatoren uit mestcellen en basofielen triggeren. Veel voorkomende triggers zijn voedsel (zoals pinda's en schaal- en schelpdieren), insectensteken, geneesmiddelen (bijv. penicilline), latex en zeldzame gevallen van oefening of latex gecombineerd met medicatie. In minder gebruikelijke gevallen kan anafylaxie niet IgE-afhankelijk zijn.

Symptomen en verloop: De symptomen treden snel op en kunnen huiduitslag, netelroos en jeuk omvatten, evenals zwelling van gezicht en keel, ademhalingsmoeilijkheden, benauwdheid en duizeligheid of bewustzijnsverlies door dalende bloeddruk. De ernst kan snel verergeren en een bilaterale omgang vereist vaak onmiddellijke medische behandeling. Soms volgt na initiale verbetering een biphasische terugval.

Diagnose en onderzoek: De diagnose is in de regel klinisch, gebaseerd op acuut ontstaan van systemische symptomen na blootstelling aan een allergische trigger. Bloedtesten voor tryptase kunnen bij volwassen patiënten nuttig zijn, vooral als de diagnose onduidelijk is. Allergietests kunnen helpen de specifieke trigger vast te stellen.

Behandeling en preventie: Bij vermoedelijke anafylaxie is epinefrine de eerste behandelkeuze en moet snel worden toegediend, gevolgd door medische evaluatie, ademwegondersteuning en vloeistoftherapie. Patiënten krijgen vaak een adrenalinedoseringsplan en moeten triggers vermijden, een epinefrine-auto-injector bij zich dragen en een allergoloog raadplegen voor vervolgonderzoek en preventie.