Zelfgehoste

Zelfgehoste software of diensten zijn toepassingen die op eigen servers of hardware draaien, in plaats van via een extern gehoste dienst van een derde partij. Bij zelfhosting beheert de gebruiker de infrastructuur, de installatie en de beveiliging zelf, al dan niet met behulp van leveranciers of open-source projecten. Het begrip wordt vaak gebruikt in contexten zoals cloud- en webdiensten, om te onderscheiden van software-as-a-service (SaaS).

Hoe het werkt: men kiest doorgaans een softwarepakket (vaak open source) en installeert dit op een eigen server, een VPS of een privé-cloud. De beheerder zorgt zelf voor updates, back-ups, beveiliging en herstelprocedures. Veel projecten gebruiken containerisatie of automatiseringstools om installatie en onderhoud te vereenvoudigen. De exacte eisen hangen af van de gewenste functionaliteit, schaal en beveiligingsniveau.

Voordelen zijn onder meer volledige controle over data en configuratie, minder afhankelijkheid van een leverancier, uitgebreide aanpasbaarheid en naleving van interne of regionale regelgeving, en in sommige gevallen lagere kosten bij hoog gebruik. Daarnaast kan men data- en regio-souvereiniteit beter beheren en beter inzicht krijgen in de uitgaven en prestaties van de eigen infrastructuur.

Nadelen: vereist technische kennis of personeel, verantwoordelijk voor beveiliging, updates en back-ups. Succes hangt af van de eigen infrastructuur en resources; uptime kan minder voorspelbaar zijn; schaalbaarheid vereist zorgvuldige planning en investeringen in hardware en netwerk.

Toepassingen zijn onder meer individuen die privacy willen behouden, kleine bedrijven met specifieke compliance‑eisen, en organisaties die controle over data willen behouden. Voorbeelden van zelfgehoste projecten zijn Nextcloud voor bestanden en samenwerking, WordPress.org voor websites, en diverse zelfgehoste chat-, issue-tracking- en wiki-systemen.

Licenties en kosten: veel zelfgehoste software is open source; licenties bepalen wat mag en moet gebeuren. Sommige projecten bieden betaalde ondersteuning of enterprise-edities. Kosten bestaan uit hardware en hosting, onderhoud en personeelsinspanningen, maar er zijn geen doorlopende SaaS-abonnementsverplichtingen.