Voedingsprocessen

Voedingsprocessen verwijzen naar de fysiologische stappen waardoor organismen voedingsstoffen opnemen, verwerken en inzetten voor energie, groei en onderhoud. Bij autotrofe organismen, zoals planten, gaat voeding vooral via fotosynthese en opname van mineralen uit de bodem. Bij heterotrofe organismen verloopt voeding via inname en afbraak van organische nutriënten.

Bij dieren begint de voeding met inname en kauwen (mechanische vertering), gevolgd door chemische vertering in de mond, maag en dunne darm. Speeksel, maagsappen en enzymen uit de alvleesklier breken koolhydraten, eiwitten en vetten af. Gal en darmenzymen leveren aanvullende afbraak; de nutriënten worden via de darmwand opgenomen in het bloed.

De opgenomen voedingsstoffen worden via bloed naar cellen getransporteerd en daar gebruikt voor energie of opgebouwd als bouw- en onderhoudsstoffen. Koolhydraten leveren snelle energie, vetten langdurige energie, en eiwitten bouwstoffen en enzymen. Vitaminen en mineralen fungeren als cofactoren en regelen stofwisselingsprocessen; water en elektrolyten dragen bij aan homeostase.

Onverteerde resten verlaten via de dikke darm; urine en feces vormen de belangrijkste routes voor uitscheiding van afvalstoffen. Nieren reguleren water- en elektrolytenbalans.

Planten halen energie en koolstof uit fotosynthese en nemen water en mineralen op via de wortels. Mineralen worden door xyleem en phloem getransporteerd; opslag vindt plaats in diverse weefsels en zaden. Andere organismen vertonen variaties op deze voedingsprincipes.

Een gebalanceerde voeding levert macronutriënten (koolhydraten, eiwitten, vetten) en micronutriënten (vitaminen en mineralen). Tekorten of overmaat kunnen gezondheid beïnvloeden. Voedingsprocessen variëren tussen soorten en hangen af van ecologie, levensfase en stofwisseling.

---