Veiligheidsystemen

Veiligheidsystemen zijn systemen die ontwikkeld zijn om risico's voor mensen, eigendom en het milieu te voorkomen, te detecteren of te mitigeren. In de veiligheidskundige context gaat het vaak om functionele veiligheid: systemen blijven betrouwbaar reageren op afwijkingen, ook onder storingsomstandigheden, zodat gevaarlijke situaties beperkt blijven.

Ze bestaan uit passieve maatregelen (barrières, afschermingen), actieve maatregelen (sensoren, interlocks, noodstops, redundante componenten) en organisatorische maatregelen (procedures, training). Doel is om risico te verlagen naar een aanvaardbaar niveau door preventie, detectie en mitigatie, met ontwerpen die fail-safe of fault-tolerant werken.

In industriële omgevingen worden Safety Instrumented Systems (SIS) ingezet om kritische processen te controleren en bij afwijkingen acties te starten. Ontwerp en evaluatie volgen internationale normen zoals ISO 13849-1, IEC 61508/61511 en IEC 62061. De gewenste betrouwbaarheid wordt uitgedrukt in niveaus zoals PL of SIL.

Toepassingen omvatten noodstopvoorzieningen, veiligheidsschakelaars, beveiligingsdeuren, druk- en temperatuurbewaking, brand- en gasdetectie. Het veiligheidssysteem doorloopt een levenscyclus met analyse, ontwerp, implementatie, validatie, onderhoud en periodieke testen. Change management en cybersecurity worden steeds relevanter.