Urineafvoer

Urineafvoer is het proces en de anatomische structuur waardoor urine van de nieren naar buiten wordt gebracht. De urine wordt in de nieren geproduceerd en via de urineleiders naar de blaas getransporteerd. In de blaas wordt urine tijdelijk opgeslagen totdat mictie optreedt. Tijdens het plassen verlaten urine en urinewegen het lichaam via de urethra. De uitdrijving wordt gereguleerd door zenuwen en ontspanning of spanningen van de sluitspieren: de interne sfincter werkt onwillekeurig en de externe sfincter kan vrijwillig worden aangestuurd.

Een gezonde urineafvoer vereist een goed werkende blaasfunctie, voldoende blaasvullingsdruk en een soepele werking van de afsluitspieren. Problemen met de urineafvoer kunnen leiden tot urineretentie, oftewel onvermogen om urine te legen, of tot vaatbaarheidsproblemen zoals urineverlies. Veel voorkomende oorzaken zijn obstructie ter hoogte van de blaasuitlaat door vergrote prostaat bij mannen, urethrale vernauwingen, nier- of blaasstenen, en neurogene aandoeningen die de aandrang en contracties van de blaas beïnvloeden. Daarnaast kunnen medische ingrepen of littekenweefsel de urineafvoer belemmeren.

Diagnostiek bij afvoerproblemen omvat vaak anamnese en lichamelijk onderzoek, urineonderzoek, beeldvorming (zoals echografie) en uroflowmetrie om de stroomsnelheid te meten. Soms zijn cystoscopie of urodynamische studies nodig om de oorzaak vast te stellen.

Behandeling is afhankelijk van de onderliggende oorzaak en varieert van conservatieve maatregelen (belastings- en leefstijlaanpassingen, medicatie) tot invasieve opties zoals katheterisatie, dilatatie of chirurgie om de afsluiting te verwijderen of te verbeteren. Bij ernstige gevallen kunnen tijdelijke of permanente urinestoornissen en diversies worden overwogen.