Uitwerpselen

Uitwerpselen is de verzamelnaam voor de vaste afvalstoffen die bij de vertering door het spijsverteringskanaal van mensen en dieren worden uitgescheiden. Ze bestaan hoofdzakelijk uit water, onverteerde voedingsbestanddelen, slijm, bacteriën en afbraakproducten van gal en andere organen, evenals onverteerde mineralen en vezels. De exacte samenstelling varieert met dieet, metabolisme en gezondheid.

De verschijning en geur worden sterk beïnvloed door voeding en darmtransit. De kleur varieert van licht- tot donkerbruin; groene tinten kunnen voorkomen bij snel passeren van gal of bij bepaalde diëten; afwijkende kleuren zoals zwart of rood kunnen op gezondheidsproblemen wijzen en vereist medische aandacht.

Vanwege het aanwezigheid van ziekteverwekkers kunnen uitwerpselen infectiegevaar opleveren. Goede hygiëne, handen wassen na contact, en veilige verwijdering zijn essentieel. In medische diagnostiek kan ontlasting worden onderzocht (stoolanalyse) om infecties, inflammatoire darmaandoeningen of malabsorptie vast te stellen.

Toiletgebruik: in huishoudens wordt uitwerpselen meestal afgevoerd via het toilet naar riolering of septische systemen. In landbouw en dierenhouderij worden meststoffen geproduceerd door opslag, compostering of anaerobe digestie; dit kan leiden tot energieopwekking via biogas.

Milieu- en publieke gezondheidsaspecten: onjuiste verwijdering kan bodem en oppervlaktewater verontreinigen; fecale indicatoren (zoals bepaalde bacteriën) worden gebruikt om de kwaliteit van water en sanitaire systemen te beoordelen.