Soortenkeuze

Soortenkeuze is het proces waarbij voor een specifieke locatie en doel wordt vastgesteld welke dier- of plantensoorten geschikt zijn om te planten of te introduceren. Het doel kan ecologisch zijn, zoals herstel van ecosysteemfuncties en vergroting van biodiversiteit, maar ook sociaal-economisch, bijvoorbeeld voor productie, landschap of water- en klimaatregulatie.

Bij soortenkeuze spelen meerdere factoren een rol. Lokale milieuomstandigheden zoals bodemtype, hydrologie, klimaat en microklimaat bepalen welke soorten overleven en floreren. Daarnaast gaat het om de ecologische rol en interacties met andere soorten, groeisnelheid en onderhoudsbehoefte, en de beschikbaarheid en genetische diversiteit van zaden of planten. Ook wordt gekeken naar risico’s op invasiviteit, ziekteoverdracht en mogelijke negatieve effecten op bestaand ecosysteem en zogeheten draagkracht. In toenemende mate worden toekomstige omstandigheden door klimaatverandering meegewogen, met aandacht voor klimaatbestendige of veerkrachtige soorten en gespreide beplanting.

Het proces omvat meestal probleemdefinitie, inventarisatie van opties, beoordeling aan de gestelde criteria, betrokkenheid van belanghebbenden en het opzetten van monitoring om de resultaten te evalueren. Methoden variëren van trait-gebaseerde selectie tot scenario-gedreven planning, vaak gecombineerd met het aanleggen van gemengde plant- of soortgroepen om biodiversiteit en veerkracht te vergroten. Er bestaat discussie over het al dan niet gebruik van niet-inheemse soorten, en over de herkomst (provenance) van zaden.

Voorbeelden zijn natuurherstelprojecten met een mix van inheemse soorten die functies ondersteunen, en stedelijke beplanting die prioriteit geeft aan droogtebestendigheid en onderhoudsgemak.

Zie ook: ecologische restauratie, habitatmanagement, plantprovenance, invasieve soortenrisico.