Slikvermogen

Slikvermogen, of slikfunctie, verwijst naar het vermogen om voedsel en vloeistoffen veilig en effectief door de keel naar de slokdarm te verplaatsen, terwijl tegelijkertijd de luchtweg adequaat wordt afgesloten. Het is een complex proces dat coördinatie vereist tussen mond, keel en strottenhoofd en afhankelijk is van spierkracht, sensatie en cognitieve functies.

De beoordeling van het slikvermogen vindt doorgaans plaats door een logopedist. Eerst wordt vaak een klinische screening uitgevoerd om tekenen van dysfagie te herkennen. Bij verdenking van slikproblemen kunnen instrumentele onderzoeken worden ingezet, zoals videofluoroscopisch slikonderzoek (VFSS) en fibroscopisch slikonderzoek (FEES).

Veelvoorkomende oorzaken zijn beroerte, neurodegeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en amyotrofische laterale sclerose (ALS), hoofd- en halskanker met behandeling, en leeftijdsgerelateerde afname van slikspieren. Verschillende factoren zoals cognitieve functies, speekselproductie en dentitie kunnen bovendien het slikvermogen beïnvloeden.

Behandeling richt zich op risicofactoren en verbetering van de functie. Logopedische sliktherapie, oefentherapie en compensaties zoals verdikking van vloeistoffen en posturale aanpassingen (bijv. kin-tuck) kunnen worden toegepast. Goede mondhygiëne en medische behandeling van onderliggende aandoeningen dragen bij aan veiligheid en voeding.

Slikvermogen is een cruciale factor voor voeding, hydratatie en luchtwegveiligheid. Dysfagie vergroot het risico op aspiratie, malnutritie en longontsteking. Tijdige evaluatie en passende behandeling verbeteren de kwaliteit van leven en voorkomen complicaties.