slikfunctie

Slikfunctie, medisch bekend als deglutitie, is het proces waardoor voedsel en vloeistoffen uit de mond via de keel naar de slokdarm worden verplaatst. Het proces bestaat uit drie opeenvolgende fasen: de orale fase (vrijwillige verplaatsing van de bolus door de mond), de faryngeale fase (snelle slikreflex die de luchtweg beschermt) en de slokdarmfase (peristaltische bewegingen richting maag).

De slikfunctie wordt gereguleerd door een complex netwerk van spieren en zenuwen, mede aangestuurd door het slikcentrum in de hersenstam. Craniale zenuwen V, VII, IX, X en XII spelen een belangrijke rol, samen met hersenstamkernen zoals de nucleus tractus solitarius en de nucleus ambiguus.

Dysfagie, of slikstoornis, kan ontstaan na een beroerte, hersenletsel of neurodegeneratieve aandoeningen zoals Parkinson, of na kanker aan hoofd en hals, bestraling of langdurige intubatie. Symptomen zijn onder andere moeite met slikken, hoesten bij het slikken, residu in de mond of keel, gewichtsverlies en verhoogde kans op aspiratiepneumonie.

Diagnostiek omvat klinische screening en, indien nodig, instrumentele onderzoeken zoals videofluoroscopische slikstudie (VFSS) of FEES (fiberoptic endoscopic evaluation of swallowing). Behandeling richt zich op sliktherapie door logopedie, voeding met aangepaste texturen, houdingsadviezen en behandeling van onderliggende oorzaken. Preventie draait om vroegtijdige detectie en rehabilitatie die de uitkomsten verbeteren.