Samenbindende

Samenbindende is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat betekenisvolheid heeft als 'bindend, cohesie bevorderend'. Het is afgeleid van samenbinden en bestaat uit samen- (tezamen) en binden (to bind). De vorm samenbindende wordt doorgaans gebruikt als attributief bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld in samenbindende factoren of samenbindende waarden. In predicatieve zinnen kan men ook zeggen dat een relatie of fenomeen samenbindend is.

In sociologie, politiek en cultuur wordt het woord gebruikt om mechanismen of kenmerken aan te duiden die mensen met elkaar verbinden en een gezamenlijke identiteit, vertrouwen of samenwerking bevorderen. Veelgenoemde samenbindende factoren zijn gedeelde taal en geschiedenis, democratische instituties, onderwijs, religieuze en sociale rituelen, en inclusief beleid dat participatie van diverse groepen mogelijk maakt. Voorbeelden zijn het bevorderen van gemeenschapszin, nationale of regionale identiteit en maatschappelijke cohesie.

Het begrip wordt vaak besproken in debatten over nationale of lokale cohesie, integratie en sociale samenhang. Het heeft over het algemeen een neutrale tot positieve lading, maar kan ook kritisch worden ingezet wanneer men vindt dat zogenaamde samenbindende retoriek manipulatief of exclusief werkt. In die context kan men spreken van een samenbindende politiek of een samenbindende cultuur, afhankelijk van de wijze waarop inclusie en gemeenschappelijke waarden worden vormgegeven.