Reisgedrag

Reisgedrag verwijst naar de patronen en processen waarmee mensen reizen. Het omvat de keuzes van vervoersmiddel (bijv. auto, openbaar vervoer, fiets, lopen), de frequentie en afstand van reizen, de doelsoorten (werk, school, boodschappen, vrije tijd) en de timing van reizen. Het vakgebied bestudeert hoe deze reisactiviteiten zijn verdeeld over de bevolking en hoe ze veranderen in tijd en onder invloed van beleid, technologie en ontwikkelingen in de leefomgeving.

Verschillende factoren bepalen reisgedrag. Op individueel niveau spelen inkomen, sociodemografische kenmerken, autotoegang en reiscompetenties een rol, terwijl huishoudelijke factoren zoals gezinsgrootte en woon-werkafstand meekomen. Omgevingsfactoren zoals stedelijke dichtheid, beschikbaarheid en kwaliteit van openbaar vervoer, verkeersveiligheid en reistijden beïnvloeden keuzes. Psychologische factoren zoals gewoonten, attitudes en perceptie van betrouwbaarheid en gemak zijn eveneens relevant. In onderzoek worden discrete-keuzemodellen, revealed preference en stated preference-instrumenten gebruikt, aangevuld met analyse van reis-enquêtes, dagboeken, GPS- en telefoniegegevens.

De analyse van reisgedrag ondersteunt mobiliteitsplanning en beleid gericht op duurzaamheid, congestiebeperking en verkeersveiligheid. Toepassingen omvatten het bepalen van modal split, vraagpatronen, routekeuzes en de effecten van beleidsmaatregelen zoals prijsconcurrentie, parkeertarieven, verbetering van openbaar vervoer en stimuleren van wandelen en fietsen. Integratie van land-use en transportplanning is vaak een doel.

Evoluties in telewerken, thuiswerken en e-commerce veranderen tijd- en ruimtelijke patronen van reizen. Nieuwe databronnen zoals smartphone- en meldingsdata leveren detailrijkere inzichten, terwijl privacy- en representativiteitsvraagstukken aandacht vereisen.