Probleemdrinken

Probleemdrinken is een verzamelnaam voor een patroon van alcoholgebruik dat schade veroorzaakt of het risico op schade vergroot aan iemands gezondheid, veiligheid, relaties of werk. Het omvat gebruik dat niet altijd voldoet aan de criteria voor alcoholafhankelijkheid, maar wel gepaard gaat met problemen of risico’s. Het kan variëren in frequentie en hoeveelheid en kan zich uiten in binge drinken, het consequent overschrijden van aanbevolen limieten of drinken onder invloed.

Oorzaken en risicofactoren zijn onder meer leeftijd en geslacht, sociale omgeving, stress, mentale gezondheidsproblemen en comorbiditeit; ook drankcultuur, beschikbaarheid en prijs van alcohol spelen een rol. Factoren kunnen elkaar versterken, waardoor problematisch drinken minder eenvoudig te doorbreken is zonder ondersteuning.

Gevolgen zijn onder meer lichamelijke gezondheidsrisico's zoals lever- en hartproblemen; mentale gezondheidsklachten zoals angst en depressie; ongelukken en letsel; en problemen in relaties en op het werk. Op de lange termijn kan probleemdrinken de kans op verslavingsproblematiek vergroten en de kwaliteit van leven verminderen.

Herkenning en behandeling: screening met instrumenten als AUDIT kan problematisch drinken opsporen. Behandeling omvat korte interventies in de huisartspraktijk, verwijzing naar verslavingszorg of ggz, en evidence-based therapieën zoals motivational interviewing en cognitieve gedragstherapie. Medicatie zoals naltrexon of acamprosaat kan in sommige gevallen worden toegepast, meestal bij ernstigere problematiek, naast psychosociale ondersteuning.

Preventie en ondersteuning: voorlichting en beleid gericht op terugdringing van beschikbaarheid en prijs, met vroegtijdige screening in zorginstellingen zijn belangrijk. Personen met probleemdrinken kunnen terecht bij huisarts, ggz of verslavingszorg; zelfhulp en steunsystemen (familie, vrienden, supportgroepen) bieden aanvullende ondersteuning.