Opslagwortels

Opslagwortels zijn wortelachtige organen die dienen als opslagplaats voor reservevoedingsstoffen, meestal koolhydraten. Ze ontstaan wanneer delen van de wortel verdikken en het parenchymcellenweefsel reservevoedingsstoffen stapelt, vaak als reactie op seizoenswisselingen of stress. Het opgeslagen materiaal bestaat voornamelijk uit zetmeel en suikers en stelt de plant in staat lange perioden zonder voeding te overleven.

Morfologie en ontwikkeling variëren sterk. Opslagwortels kunnen uit de hoofdwortel (tapwortel) of uit laterale wortels ontstaan. Ze komen voor in uiteenlopende vormen, van lange slapwortels tot knolachtige structuren. Voorbeelden van eetbare opslagwortels zijn wortel (Daucus carota), zoete aardappel (Ipomoea batatas) en cassave (Manihot esculenta). In verschillende plantensoorten is het opslagweefsel kritisch ontwikkeld om energie op te slaan voor groei tijdens gunstige periodes of bij herenseizoen.

Opslagwortels verschillen morfologisch en ontogenetisch van andere ondergrondse opslagorganen. Knollen zijn ondergrondse verdikkingen van stengelweefsel, bollen bestaan uit samengeheerde bladgroei, terwijl opslagwortels uit wortelweefsel ontstaan. Door deze oorsprong kunnen opslagwortels hun eigen anatomische kenmerken vertonen, zoals specifieke verdikkingen van het cortex- en parenchymweefsel met hoog zetmeelgehalte.

Belang en toepassing: opslagwortels vormen belangrijke voedselgewassen en leveren calorieën en voedingsstoffen in tal van regio’s, vooral in tropische en gematigde klimaten. Naast menselijk gebruik spelen ze een rol in agro-ecosystemen als reservevoedsel voor plantengroei onder ongunstige omstandigheden.