Kleursoorten

Kleursoorten is een brede term die verwijst naar de verschillende manieren waarop kleuren bestaan en worden geclassificeerd: perceptie, pigment of materiaal en digitale representatie. In het dagelijks taalgebruik worden kleuren vaak onderverdeeld op basis van hoe ze ontstaan en hoe ze worden toegepast.

Perceptie en fysiek materiaal: Zichtbaar licht bestrijkt ongeveer 380 tot 740 nanometer. Een voorwerp krijgt zijn kleur doordat het bepaalde golflengten reflecteert en andere absorbeert. De menselijke visie werkt met kegeltjes in het netvlies die verschillende delen van het spectrum waarnemen, wat leidt tot de beleving van kleur.

Spectrale en niet-spectrale kleuren: Een zuivere, spectrale kleur correspondeert met één golflengte. Menging van meerdere golflengten levert meestal niet-spectrale kleuren op, zoals oranje of paars die ontstaan uit combinatie van rode en gele of rode en blauwe inkt of licht.

Kleurmodellen en systemen: Voor digitale beelden is RGB (rood, groen, blauw) gangbaar, terwijl drukwerk meestal CMYK (cyaan, magenta, geel, zwart) hanteert. Perceptiegerichte modellen zoals LAB of Delta E zijn bedoeld om kleurwaarneming beter te beschrijven. In design worden ook HSV/HSL gebruikt voor het bepalen van tint, verzadiging en helderheid. Praktisch taalgebruik maakt onderscheid tussen kleurcodes in digitale media en kleuren in print.

Kleurfamilies en toon: Kleursoorten worden vaak onderverdeeld in warme kleuren (rood, oranje, geel), koele kleuren (blauw, groen, violet) en neutrale kleuren (grijs, wit, zwart, bruin). Warm en koud beïnvloeden de sfeer en leesbaarheid in ontwerp.

Kleurharmonieën en toepassingen: In ontwerp worden complementaire, analoge en triadische combinaties gebruikt om visueel evenwicht te creëren. Kleurbeheer, calibratie en profielen (bijv. ICC) zorgen voor consistente kleuren tussen beeldschermen en drukwerk. Merksystemen zoals Pantone en RAL bieden gestandaardiseerde referenties voor exacte kleurnamen en tinten.