Degenereren

Degenereren is een Nederlands werkwoord dat verwijst naar het proces waarbij iets in kwaliteit, structuur of functie achteruitgaat. Het kan slaan op biologische of medische processen, maar ook op fysische, wiskundige of abstracte systemen. Het begrip wordt zowel in alledaagse als in wetenschappelijke contexten gebruikt en heeft vaak een neutrale описing van verandering, zonder meteen een oordeel over waarde of intentie.

In de biologie en geneeskunde betekent degeneratie meestal dat cellen, weefsels of organen minder goed functioneren of minder volledig zijn ontwikkeld dan normaal. Degeneratieve veranderingen kunnen ontstaan door veroudering, letsel, metabole stoornissen of ziekten. Voorbeelden zijn atrofie (kwijnen van weefsel), degeneratieve aandoeningen van het zenuwstelsel en degeneratieve veranderingen aan kraakbeen en botten, zoals sommige vormen van artrose.

Neurodegeneratie is een veelgebruikte term in de neurologie en verwijst naar het geleidelijk afnemen van neuronale structuur en functie. Dit ligt ten grondslag aan ziekten zoals Alzheimer, Parkinson enamyotrofe laterale sclerose (ALS). Neurodegeneratieve aandoeningen kenmerken zich door progressieve achteruitgang van cognitieve, motorische of andere neurologische functies.

In de natuurkunde en wiskunde spreekt men ook van degeneratie of degeneracy. Bijvoorbeeld bij quantummechanica wanneer meerdere energieniveaus dezelfde energie hebben, spreken wetenschappers van degeneratie. In wiskundige context kan degeneratie verwijzen naar een verlies van structuur of een minder generieke vorm van een object. Etymologisch komt het woord van het Latijnse degenerare, ‘afwijken’ of ‘achteruitgaan’.