Cyclusfase

Cyclusfase is een term uit het Nederlands die verwijst naar een specifieke fase binnen een cyclus. Het concept wordt toegepast wanneer een proces zich herhaalt en opgedeeld kan worden in opeenvolgende, herbruikbare stadia. De exacte invulling van een cyclusfase kan per vakgebied verschillen, maar meestal draait het om een afgesproken volgorde van stappen die samen een volledige cyclus vormen.

In de biologie verwijst cyclusfase meestal naar de fasen van de celcyclus: G1-fase, S-fase, G2-fase en M-fase. In sommige beschrijvingen wordt ook de G0-fase vermeld wanneer een cel buiten de actieve delingscyclus staat. Elke cyclusfase heeft kenmerkende gebeurtenissen: in G1 groeit de cel en bereidt hij zich voor op DNA-replicatie; in S-fase vindt DNA-replicatie plaats; in G2 bereidt de cel zich voor op celdeling; in M-fase vindt mitose en cytokinese plaats. De overgang tussen fasen wordt gereguleerd door regulerende eiwitten zoals cyclinen en CDK’s en gecontroleerd door controlepunten zoals G1/S en G2/M.

Buiten de biologie wordt de term cyclusfase ook gebruikt in management en technologie om de fasen van een cyclisch proces aan te duiden, bijvoorbeeld traditionele bedrijfsroutines als Plan-Do-Check-Act (PDCA) of de fasen van een product- of ontwikkelingscyclus. In dergelijke contexten verwijst een cyclusfase naar een specifieke stap die herhaaldelijk doorlopen wordt in elke iteratie van de cyclus.

Etymologie: cyclus komt van het Griekse kyklos, fase van het Latijnse woord fas, en beide termen zijn samengevoegd tot cyclusfase in het Nederlands. Zie ook celcyclus, PDCA, levenscyclus.