Conserveermiddel

Conserveermiddel is een stof of mengsel dat aan producten wordt toegevoegd om bederf te voorkomen en de houdbaarheid te verlengen. Dit gebeurt door remming van microbieel groei, zoals schimmels, gisten en bacteriën, en in sommige gevallen door vertraging van oxidatie van smaak- en kleurstoffen. Conserveermiddelen worden toegepast in voedingsmiddelen, dranken, cosmetica en medicijnen.

Conserveermiddelen kunnen antimicrobieel werken (beperken of stoppen van bacteriegroei) en soms antioxidatief (vertragen van oxidatieve achteruitgang). In de voedselindustrie staan ze onder strikte regelgeving en krijgen ze vaak een E-nummer. In de EU worden toelatingen na veiligheidsbeoordeling vastgesteld, en producenten moeten de conserveermiddelen op het etiket vermelden.

Veelgebruikte conserveermiddelen zijn onder meer benzoaten (E210, E211, en verwante zouten zoals E212 en E213), sorbaten (E200, E202, en E203), sulfieten (E220 en verwante zoutverbindingen zoals E223) en nitrieten (E249 en E250). Deze stoffen helpen bederf voorkomen, maar kunnen bij sommige mensen tot allergische reacties leiden (vooral sulfieten). Nitrieten kunnen bij verhitting onder bepaalde omstandigheden nitrosamines vormen, wat invloed heeft op de veiligheid bij lange termijn.

Veiligheid en toezicht: overheden stellen maximaal toelaatbare hoeveelheden vast en benadrukken duidelijke etikettering. Inspectie en wetenschappelijk onderzoek blijven richtlijnen bijwerken. Trends in de markt incluyen een toenemende vraag naar natuurlijke of clean-label conserveermiddelen en strengere normen voor consumentenveiligheid.

Zie ook: voedseladditieven, Europese regelgeving voor voedingsmiddelen, EFSA.