Beschadigende

Beschadigende is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands, afgeleid van het werkwoord beschadigen. Het betekent “die schade veroorzaakt” of “die schadelijk is doordat hij schade teweegbrengt” en wordt gebruikt om een zelfstandig naamwoord te beschrijven dat schade veroorzaakt. Het wordt meestal attributief gebruikt voor een zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld beschadigende factoren of beschadigende werking.

Etymologisch gezien is het samengesteld uit beschadigen met de uitgang -ende, waarmee een participiale vorm ontstaat die als bijvoeglijk naamwoord kan fungeren. De prefix be- in beschadigen draagt bij aan de betekenis ‘het schade veroorzaken’; de vorm beschadigende toont dat het om iets gaat dat орaа schade veroorzaakt, niet om schade zelf als substantief.

Toepassingsvelden en voorbeelden: in de milieuwetenschap kan men spreken van beschadigende invloeden op ecosystemen, in de volksgezondheid van beschadigende factoren voor de gezondheid, en in de techniek van beschadigende krachten die materialen verslijten of breken. Veelvoorkomende collocatien zijn beschadigende factoren, beschadigende werking, en beschadigende invloed. Voorbeelden: “Beschadigende factoren versnellen slijtage”; “De beschadigende werking van blootstelling aan bepaalde chemicaliën werd onderzocht.”

Synoniemen en nuance: veelal wordt de term binnen dezelfde context aangevuld met schadelijk of schadelijke, maar er is een onderscheid. Beschadigend of beschadigende verwijst expliciet naar het vermogen schade te veroorzaken aan een object of systeem, terwijl schadelijk vaker aantoont dat iets schadelijke effecten heeft op gezondheid of welzijn zonder noodzakelijk te duiden op directe fysieke schade. Beschadigende geeft daarmee een causale focus op beschadiging.